Qurʼon · · 6 daqiqa
Oyatal Kursi: arabcha matni, maʼnosi va fazilatlari (Baqara, 255)
Oyatal Kursi — «Kursi oyati» — Baqara surasining 255-oyatidir. Paygʻambar ﷺ uni Allohning Kitobidagi eng ulugʻ oyat deganlar, koʻp musulmonlar esa uni har kecha uxlashdan oldin oʻqiydi.
Qisqa javob: Oyatal Kursi — Baqara surasining 255-oyati. Unda Allohning yagonaligi, hayoti, ilmi va qudrati bayon qilinadi. Paygʻambar ﷺ uni Allohning Kitobidagi eng ulugʻ oyat deb ataganlar («Sahihi Muslim»), uxlashdan oldin oʻqigan kishini esa tonggacha Alloh tomonidan bir qoʻriqchi muhofaza qiladi («Sahihi Buxoriy», 2311).
Oyatal Kursi matni
Quyida oyat Madina mushafidagi arabcha matni va Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf tarjimasi bilan keltirilgan. Uni Noor Mushafida ochib, sahifada oʻqishingiz va tilovatini tinglashingiz ham mumkin.
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُ ۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةࣱ وَ لَا نَوۡمࣱ ۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَ مَا فِي ٱلۡأَرۡضِ ۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦ ۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَ مَا خَلۡفَهُمۡ ۖ وَ لَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءࣲ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَ ۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَ ٱلۡأَرۡضَ ۖ وَ لَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَا ۚ وَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ
Oʻqilishi
Allohu laa ilaaha illaa huval-hayyul-qoyyum. Laa taʼxuzuhu sinatuv-va laa navm. Lahu maa fis-samaavaati va maa fil-arz. Man zallazii yashfaʼu ʼindahuu illaa bi-iznih. Yaʼlamu maa bayna aydiihim va maa xolfahum, va laa yuhiituuna bi-shayʼim-min ʼilmihii illaa bimaa shaaʼ. Vasiʼa kursiyyuhus-samaavaati val-arz, va laa yaʼuuduhuu hifzuhumaa, va huval-ʼaliyyul-ʼaziym.
Lotin harflaridagi oʻqilish ergashib oʻqishga yordam beradi, ammo arab tilidagi har bir tovushni toʻliq bera olmaydi. Asl matnni oʻqishni oʻrganish uchun Noor Muallim boʻlimiga qarang.
Oyat nima haqida
Oyatal Kursi — Alloh taolo haqidagi oyat. Bir necha satrda Uning yagonaligi, hayoti va hech narsaga muhtoj emasligi, osmonlar va yerdagi barcha narsaning egasi ekani hamda ilmining komilligi bayon qilinadi:
- «Alloh — Undan oʻzga iloh yoʻq» — tavhid, yaʼni Allohning yagonaligi asosi.
- «U tirikdir va qayyumdir» (al-Hayy, al-Qayyum) — U boshlanishsiz va oxirsiz tirikdir, qolgan hamma narsa Unga muhtoj.
- «Uni mudroq ham, uyqu ham olmas» — Uning maxluqotlarga gʻamxoʻrligi hech toʻxtamaydi.
- «Uning huzurida Oʻzining iznisiz hech kim shafoat qila olmas» — Alloh izn bermaguncha hech kim boshqa birov uchun soʻz ayta olmaydi.
- «U ularning oldilaridagi narsani ham, ortlaridagi narsani ham bilur» — Uning ilmi komil; bizniki esa faqat U xohlagan qadardir.
- «Uning kursisi osmonlaru yerni qamragan» — oyat nomi shu jumladan olingan.
- «Va U Aliy va Aziym Zotdir» — oyat Allohning ikki ismi bilan yakunlanadi.
Sahih hadislardagi fazilatlari
Eng ishonchli hadis toʻplamlaridagi ikki rivoyat aynan shu oyat haqida.
Ubay ibn Kaʼb aytadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abul Munzir, Allohning Kitobidagi qaysi oyat eng ulugʻ ekanini bilasanmi?» dedilar. … Men: «Alloh, Undan oʻzga iloh yoʻq, U tirik va abadiy turuvchidir», dedim. Shunda u zot koʻksimga urib: «Ilm senga muborak boʻlsin, ey Abul Munzir!» dedilar.
Abu Hurayraga shunday deyildi: «Toʻshagingga yotganingda Oyatal Kursini boshidan oxirigacha oʻqi. Alloh sen uchun bir qoʻriqchi tayinlaydi, u sen bilan birga boʻladi va tong otguncha shayton senga yaqinlasha olmaydi». Paygʻambar ﷺ: «U yolgʻonchi boʻlsa ham, senga rost aytibdi», dedilar.
Ikkinchi rivoyatda bu nasihatni oʻgʻri qiyofasida kelgan shayton aytgan, Paygʻambar ﷺ esa aynan shu nasihat haqligini tasdiqlaganlar. Bu voqea Buxoriy, 3275 va Buxoriy, 5010 da ham rivoyat qilingan.
Musulmonlar uni qachon oʻqiydi
- Uxlashdan oldin — yuqoridagi Abu Hurayra rivoyatiga koʻra.
- Ertalabki va kechki zikrlarda — koʻp musulmonlar uni kundalik zikrlariga qoʻshadi.
- Tavhidni oʻrganishda — Allohning sifatlarini qisqa bayon qilgani uchun koʻpincha bolalarga birinchilardan oʻrgatiladi.
Koʻp beriladigan savollar
Oyatal Kursi qaysi oyat?
Oyatal Kursi — Qurʼonning ikkinchi surasi Baqara surasining 255-oyati (2:255).
Nega u Oyatal Kursi deb ataladi?
Oyat oʻrtasidagi «Uning kursisi osmonlaru yerni qamragan» jumlasi sababli shunday nomlangan.
Uxlashdan oldin Oyatal Kursi oʻqishning fazilati nima?
«Sahihi Buxoriy»da (2311) rivoyat qilinishicha, uni toʻshagiga yotayotib oʻqigan kishiga Alloh tomonidan qoʻriqchi tayinlanadi va tong otguncha shayton unga yaqinlasha olmaydi.
