Duo · · 7 daqiqa
Istixora duosi: arabcha matni, maʼnosi va istixora namozini oʻqish tartibi
Ish taklifi, sovchilar, boshqa shaharga koʻchish. Paygʻambar ﷺ sahobalariga aynan shunday damlar uchun qisqa bir duoni oʻrgatgan edilar — va uni ularga Qurʼondan bir surani oʻrgatgandek sinchkovlik bilan oʻrgatganlar.
Qisqa javob: Istixora — Allohdan siz uchun eng yaxshisini tanlab berishini soʻrash. Muboh bir ish haqida qaror qilayotganingizda ikki rakat nafl namoz oʻqing, soʻngra Paygʻambar ﷺ oʻrgatgan duoni — «Allohumma inniy astaxiyruka biʼilmika…» — ishingizni nomlab ayting. Uni «Sahihi Buxoriy»da Jobir rivoyat qilgan. Tush koʻrishingiz shart emas: istixoradan keyin toʻgʻri deb bilganingizni qiling, Alloh yaxshirogʻini oson qiladi yoki uni sizdan buradi.
Istixora nima
Istixora soʻzi xayr — «yaxshilik» soʻzidan olingan: bu Allohdan yaxshilikni soʻrash, Uning ilmi va qudrati bilan siz uchun tanlab berishini soʻrashdir. U muboh ishlar orasidan tanlash uchundir. Farz boʻlgan ishga istixora kerak emas, harom ishni esa istixora bilan yaxshi qilib boʻlmaydi.
Jobir ibn Abdulloh roziyallohu anhu bu Paygʻambar ﷺ uchun qanchalik muhim boʻlganini shunday tasvirlagan:
Paygʻambar ﷺ bizga barcha ishlarda istixorani xuddi Qurʼondan bir surani oʻrgatgandek oʻrgatar edilar. U zot dedilar: «Qachon biringiz biror ishni qilmoqchi boʻlsa, farzdan boshqa ikki rakat namoz oʻqisin, soʻngra aytsin…»
Istixora duosi
Bu — «Sahihi Buxoriy»dagi lafz. haazal-amra («bu ish») degan joyga yetganingizda ishingizni nomlang — yoki uni aniq koʻngilda tuting.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاقْدُرْهُ لِي، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِيَ الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ، ثُمَّ رَضِّنِي بِهِ
Allohumma inniy astaxiyruka biʼilmika, va astaqdiruka biqudratika, va asʼaluka min fazlikal-ʼaziym, fa innaka taqdiru va laa aqdiru, va taʼlamu va laa aʼlamu, va anta ʼallaamul-gʻuyuub. Allohumma in kunta taʼlamu anna haazal-amra xoyrun liy fiy diyniy va maʼaashiy va ʼaaqibati amriy (yoki: ʼaajili amriy va aajilih), faqdurhu liy. Va in kunta taʼlamu anna haazal-amra sharrun liy fiy diyniy va maʼaashiy va ʼaaqibati amriy (yoki: fiy ʼaajili amriy va aajilih), fasrifhu ʼanniy vasrifniy ʼanhu, vaqdur liyal-xoyra haysu kaan, summa rozziniy bih.
Qavs ichidagi soʻzlar — «yoki u zot … dedilar» — roviy eshitgan ikkala lafzni ham qayd etganidir. Ulardan istalganini aytishingiz mumkin.
Istixora namozi qanday oʻqiladi
- Tahorat oling va nafl namoz oʻqish joiz boʻlgan vaqtni tanlang (bomdoddan keyin quyosh chiqquncha emas, quyosh tikka kelganda emas, asrdan keyin quyosh botguncha emas).
- Ikki rakat namoz oʻqing — istixora niyati bilan, boshqa har qanday ikki rakatli nafl namoz kabi. Muayyan suralar shart emas; koʻpchilik birinchi rakatda Kofirun surasini, ikkinchisida Ixlos surasini oʻqiydi.
- Namozdan keyin yuqoridagi duoni ayting — har bir duoda boʻlgani kabi, undan oldin Allohga hamd va Paygʻambar ﷺ ga salovot aytish yaxshidir.
- «Haazal-amra» degan joyda ishingizni nomlang: «…bu nikoh», «…Toshkentdagi bu ish».
- Soʻngra harakat qiling. Toʻgʻri deb bilgan qadamni tashlang va Alloh nimani oson qilayotganiga qarab boring.
Hadisda «farzdan boshqa ikki rakat» deyilgan, shuning uchun koʻp olimlar, agar istixora niyat qilingan boʻlsa, duoni bomdoddan oldingi ikki rakat kabi odatdagi sunnat namozdan keyin ham aytish mumkin, deb hisoblaydilar. Namoz oʻqiy olmaydigan kishi, masalan, hayz holatidagi ayol, duoning oʻzini aytishi mumkin.
Javobni qanday bilaman?
Istixora alomat yoki tush soʻrash emas, hadisda ularning hech biri zikr qilinmagan. Bu — tanlovni Allohga topshirib, soʻngra oldinga yurishdir. Olimlar natijani shunday tasvirlaydilar: agar ish siz uchun yaxshi boʻlsa, Alloh uni oson qiladi va unga baraka beradi; agar unday boʻlmasa, U uni sizdan, sizni esa undan buradi — duoning soʻnggi soʻzlari esa U nimani taqdir qilsa, undan rozi boʻlishingizni soʻraydi.
- Oʻz hissangizni ham qoʻshing. Maʼlumot toʻplang va ishongan odamlaringizdan maslahat soʻrang — boshqalar bilan maslahatlashish (istishora) va istixora birga boradi.
- Uni takrorlash mumkin. Agar hali ham ikkilanayotgan boʻlsangiz, istixorani yana qilishingiz mumkin.
- Oddiy tuting. Hadisda oʻrgatilganidan tashqari hech qanday maxsus kecha, kunlar soni yoki marosim talab qilinmaydi.
U yana qayerda rivoyat qilingan?
Jobirning shu hadisi «Sunani Termiziy», 480, «Sunani Abu Dovud», 1538, «Sunani Nasoiy», 3253 va «Sunani Ibn Moja», 1383da ham bor, barchasi sahih darajasida, Buxoriy esa uni uchinchi marta 7390da keltirgan.
Koʻp beriladigan savollar
Istixora duosi qanday?
Bu Paygʻambar ﷺ qaror qabul qilishda Allohning tanlovini soʻrash uchun oʻrgatgan duodir: «Allohumma inniy astaxiyruka biʼilmika, va astaqdiruka biqudratika…». Uni «Sahihi Buxoriy»da Jobir rivoyat qilgan (1166, 6382, 7390).
Istixora qanday qilinadi?
Ikki rakat nafl namoz oʻqing, soʻngra istixora duosini ayting va «bu ish» degan joyda ishingizni nomlang. Keyin toʻgʻri deb bilganingizni qiling.
Istixoradan keyin tush koʻrish kerakmi?
Yoʻq. Hadisda hech qanday tush yoki alomat zikr qilinmagan. Istixoradan keyin harakat qilasiz, Alloh esa yaxshirogʻini oson qiladi yoki uni sizdan buradi; duo U taqdir qilgan narsadan sizni rozi qilishini soʻrash bilan tugaydi.
Namoz oʻqimasdan istixora qilsa boʻladimi?
Sunnat — avval ikki rakat namoz oʻqish. Agar namoz oʻqiy olmasangiz, masalan, hayz paytida, duoni aytishingiz mumkin.
