Dua · · 7 dəq
İstixarə duası: ərəbcə mətni, mənası və istixarə namazı necə qılınır
İş təklifi, evlilik təklifi, başqa şəhərə köçmək. Peyğəmbər ﷺ səhabələrinə məhz belə anlar üçün qısa bir dua öyrədib — həm də onu Qurandan bir surə öyrədirmiş kimi diqqətlə.
Qısa cavab: İstixarə Allahdan sizin üçün ən xeyirli olanı seçməsini diləməkdir. Halal bir iş barədə qərar verərkən iki rükət nafilə namaz qılın, sonra Peyğəmbərin ﷺ öyrətdiyi duanı işinizi adlandıraraq oxuyun: «Allahummə inni əstəxirukə bi-ilmikə…». Bu dua «Səhih Buxari»də Cabirdən rəvayət olunur. Yuxu görmək lazım deyil: istixarədən sonra doğru görünəni edin, Allah daha xeyirli olanı asanlaşdırar və ya ondan uzaqlaşdırar.
İstixarə nə deməkdir
İstixarə «xeyir» mənasını verən xayr sözündən gəlir: bu, Allahdan xeyir diləmək — Ondan elmi və qüdrəti ilə sizin üçün seçim etməsini istəməkdir. İstixarə halal seçimlər arasındakı qərarlar üçündür. Fərz olan iş üçün istixarəyə ehtiyac yoxdur, haram olan isə istixarə ilə xeyirli olmaz.
Cabir ibn Abdullah (Allah ondan razı olsun) bunun Peyğəmbər ﷺ üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu belə təsvir edib:
«Peyğəmbər ﷺ bizə bütün işlərdə istixarəni Qurandan bir surəni öyrətdiyi kimi öyrədərdi. O buyurardı: “Sizdən biri bir işə niyyət etdikdə, fərzdən başqa iki rükət namaz qılsın, sonra desin…”»
İstixarə duası
Bu, «Səhih Buxari»dəki mətndir. hādhal-amra («bu işi») sözlərinə çatanda işinizi adlandırın — və ya onu aydın şəkildə qəlbinizdə tutun.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاقْدُرْهُ لِي، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِيَ الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ، ثُمَّ رَضِّنِي بِهِ
Allāhumma innī astakhīruka bi‘ilmika, wa astaqdiruka biqudratika, wa as’aluka min faḍlikal-‘aẓīm, fa innaka taqdiru wa lā aqdiru, wa ta‘lamu wa lā a‘lamu, wa anta ‘allāmul-ghuyūb. Allāhumma in kunta ta‘lamu anna hādhal-amra khayrun lī fī dīnī wa ma‘āshī wa ‘āqibati amrī (və ya: ‘ājili amrī wa ājilih), faqdurhu lī. Wa in kunta ta‘lamu anna hādhal-amra sharrun lī fī dīnī wa ma‘āshī wa ‘āqibati amrī (və ya: fī ‘ājili amrī wa ājilih), faṣrifhu ‘annī waṣrifnī ‘anhu, waqdur liyal-khayra ḥaythu kān, thumma raḍḍinī bih.
Mötərizədəki sözlər — «və ya dedi ki…» — ravinin eşitdiyi hər iki ifadəni qeyd etməsidir. İstədiyinizi deyə bilərsiniz.
İstixarə namazı necə qılınır
- Dəstəmaz alın və nafilə namaz qılmağın icazəli olduğu vaxtı seçin (sübh namazından sonra günəş çıxana qədər yox, günəş zenitdə olanda yox, əsrdən sonra günəş batana qədər yox).
- İki rükət qılın — istixarə niyyəti ilə, hər hansı iki rükətlik nafilə namaz kimi. Müəyyən surələr tələb olunmur; çoxları birinci rükətdə Kafirun, ikincidə İxlas surəsini oxuyur.
- Namazdan sonra yuxarıdakı duanı oxuyun — hər duada gözəl olduğu kimi, ondan əvvəl Allaha həmd edərək və Peyğəmbərə ﷺ salavat gətirərək.
- «hādhal-amra» yerində işinizi adlandırın: «…bu evliliyin», «…Daşkənddəki bu işin».
- Sonra əməl edin. Doğru görünən addımı atın və Allahın nəyi asanlaşdırdığını izləyin.
Hədisdə «fərzdən başqa iki rükət» deyildiyinə görə bir çox alim hesab edir ki, istixarəyə niyyət edilibsə, dua sübh namazından əvvəlki iki rükət kimi müntəzəm sünnə namazından sonra da oxuna bilər. Namaz qıla bilməyən şəxs, məsələn, heyz halında olan qadın, duanın özünü yenə də oxuya bilər.
Cavabı necə bilim?
İstixarə əlamət və ya yuxu istəmək deyil, hədisdə də bunların heç biri xatırlanmır. Bu, seçimi Allaha həvalə edib irəli getməkdir. Alimlər nəticəni belə təsvir edirlər: iş sizin üçün xeyirlidirsə, Allah onu asanlaşdırar və bərəkətli edər; xeyirli deyilsə, onu sizdən, sizi də ondan uzaqlaşdırar — duanın son sözləri isə Onun təqdir etdiyi hər şeydən razı qalmağınızı diləyir.
- Öz payınıza düşəni də edin. Məlumat toplayın və etibar etdiyiniz insanlarla məsləhətləşin — başqaları ilə məsləhətləşmək (istişarə) və istixarə bir-birini tamamlayır.
- Təkrar edə bilərsiniz. Hələ də əmin deyilsinizsə, istixarəni yenidən etməyin heç bir qəbahəti yoxdur.
- Sadə saxlayın. Hədisdə öyrədiləndən başqa xüsusi gecə, günlərin sayı və ya mərasim tələb olunmur.
Başqa harada rəvayət olunub?
Cabirin eyni hədisi «Cami ət-Tirmizi», 480, «Sünən Əbu Davud», 1538, «Sünən ən-Nəsai», 3253 və «Sünən İbn Macə», 1383 əsərlərində var, hamısı səhih qiymətləndirilib; Buxari isə onu üçüncü dəfə 7390 nömrəsində qeyd edir.
Tez-tez verilən suallar
İstixarə duası nədir?
Bu, Peyğəmbərin ﷺ qərar verərkən Allahın seçimini diləmək üçün öyrətdiyi duadır: «Allahummə inni əstəxirukə bi-ilmikə, və əstəqdirukə bi-qudrətikə…». O, «Səhih Buxari»də Cabirdən rəvayət olunur (1166, 6382, 7390).
İstixarə necə edilir?
İki rükət nafilə namaz qılın, sonra «bu iş» deyilən yerdə işinizi adlandıraraq istixarə duasını oxuyun. Sonra doğru görünəni edin.
İstixarədən sonra yuxu görmək lazımdırmı?
Xeyr. Hədisdə nə yuxu, nə də əlamət xatırlanır. İstixarədən sonra əməl edirsiniz, Allah daha xeyirli seçimi asanlaşdırar və ya uzaqlaşdırar; dua isə Onun təqdir etdiyindən sizi razı salmasını diləməklə bitir.
Namaz qılmadan istixarə etmək olarmı?
Sünnə əvvəlcə iki rükət namaz qılmaqdır. Namaz qıla bilmirsinizsə, məsələn, heyz zamanı, duanı yenə də oxuya bilərsiniz.
