Qurʼon · · 6 daqiqa
Mulk surasi: maʼnosi, fazilatlari va uni kechasi oʻqish
Oʻttiz oyat, taxminan besh daqiqalik tilovat — va musulmonlar eng koʻp har kechalik odat qilib olgan suralardan biri. Mulk surasi nima deydi va hadislarda u haqda nima deyilgan — quyida.
Qisqa javob: Mulk surasi — Qurʼonning 67-surasi, 29-porani boshlab beruvchi 30 oyatli Makkiy sura. Uning mavzusi — Allohning maxluqot, hayot va oʻlim ustidan hukmronligi. Paygʻambar ﷺ oʻttiz oyatli bir sura — «Tabarokallaziy biyadihil-mulk» — oʻzini oʻqigan kishini kechirilguncha shafoat qilishini aytganlar (Termiziy, Abu Dovud; hasan darajasida).
Sura haqida
- Nomi: Al-Mulk — «Hukmronlik» yoki «Saltanat», birinchi oyatiga koʻra. U boshlanish soʻzi bilan Tabarok deb ham ataladi.
- Oʻrni: 67-sura, Makkada nozil boʻlgan; 30 oyat.
- Mushafda: u 29-porani (Tabarok) boshlab beradi, Madina mushafining 562-sahifasida.
U shunday boshlanadi:
تَبَٰرَكَ ٱلَّذِي بِيَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ وَ هُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءࣲ قَدِيرٌ
ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلۡمَوۡتَ وَ ٱلۡحَيَوٰةَ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلࣰا ۚ وَ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفُورُ
U nima haqida
- Allohning hukmronligi va hayot sinovi (1–5). Oʻlim va hayot kim amalda yaxshiroq ekanini sinash uchun yaratilgan. Yetti osmonga qayta-qayta nazar soling: ularda hech qanday nuqson topmaysiz.
- Ogohlantirish va pushaymonlik (6–11). Doʻzax ahlidan ularga ogohlantiruvchi kelmaganmidi, deb soʻraladi. Ular javob beradi: «Agar biz quloq solganimizda yoki aqlimizni ishlatganimizda, alangali doʻzax ahlidan boʻlmas edik».
- Biluvchi Zot (12–14). Robbisidan gʻoyibona qoʻrqadiganlar uchun magʻfirat va ulkan ajr bor. Soʻzingizni yashirasizmi yoki oshkor aytasizmi — U dillardagi narsani biladi: «Yaratgan Zot bilmaydimi?»
- Kundalik hayotdagi alomatlar (15–24). Yer yurish va rizq izlash uchun boʻysundirib qoʻyilgan; qushlarni osmonda faqat Rahmon ushlab turadi; eshitish, koʻrish va qalblar — Uning neʼmatlari, «siz esa juda oz shukr qilasiz».
- Yakuniy savollar (25–30). Agar suvingiz yer qaʼriga singib ketsa, sizga oqar suvni kim keltira oladi?
Uning fazilati
Abu Hurayra rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ dedilar: «Albatta, Qurʼonda oʻttiz oyatdan iborat bir sura bor, u bir kishini kechirilguncha shafoat qiladi. U — “Tabarokallaziy biyadihil-mulk”dir».
Abu Dovud ham shu hadisni «…oʻzini oʻqigan kishini kechirilguncha shafoat qiladi» lafzi bilan rivoyat qilgan («Sunani Abu Dovud», 1400), Ibn Moja ham uni keltirgan (3786).
Uni kechasi oʻqish
Jobir rivoyat qiladi: Paygʻambar ﷺ Alif Laam Miim Tanziyl (Sajda surasi) va Tabarok (Mulk surasi)ni oʻqimagunlaricha uxlamas edilar — Termiziy, 2892. Olimlar bu rivoyatning sanadi haqida bahs yuritganlar, ammo Mulk surasini uxlashdan oldin oʻqish azaldan musulmonlarning odati boʻlib kelgan, yuqoridagi fazilat esa biror muayyan vaqtga bogʻlanmagan.
Boshqa rivoyatlarda Mulk surasi qabr azobidan himoya ekani aytiladi; olimlar ularning baʼzilarining sanadi kuchi haqida turlicha fikr bildirgan. Mustahkam sobit boʻlgani esa yuqoridagi shafoat hadisidir — bu surani doimiy hamroh qilib olish uchun yetarli sabab.
Uni odatga aylantirish
- Maʼnosi bilan oʻqing. Arabcha matn yonida tarjimasi ochiq holda besh daqiqa — va tilovat tafakkurga aylanadi.
- Qismlarga boʻlib yodlang. Kuniga uch oyat — va butun sura oʻn kunda yod boʻladi.
- Oʻqiy olmaganingizda tinglang — uyga qaytayotib yoki uxlashdan oldin.
Koʻp beriladigan savollar
Mulk surasida nechta oyat bor?
Oʻttizta. U Qurʼonning 67-surasi, Makkada nozil boʻlgan va 29-porani boshlab beradi.
Mulk surasining fazilati nima?
Paygʻambar ﷺ oʻttiz oyatli bir sura — «Tabarokallaziy biyadihil-mulk» — oʻzini oʻqigan kishini kechirilguncha shafoat qilishini aytganlar (Termiziy, 2891; Abu Dovud, 1400; hasan darajasida).
Mulk surasini qachon oʻqish kerak?
Istalgan vaqtda. Koʻp musulmonlar Paygʻambar ﷺ uni oʻqimagunlaricha uxlamaganlari haqidagi Jobir rivoyatiga ergashib, uni har kecha uxlashdan oldin oʻqiydi.
