سورة ص
Sod surasi
Сод сураси
Sod surasi — Qurʼoni Karimning 38-surasi. U 88 oyatdan iborat, Makkada nozil boʻlgan. Quyida suraning toʻliq arabcha matni va oʻzbekcha tarjimasi berilgan.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
صٓ ۚ وَ ٱلۡقُرۡءَانِ ذِي ٱلذِّكۡرِ﴿١﴾
Sod. Zikr sohibi boʻlmish Qurʼon ila qasam.
بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي عِزَّةࣲ وَ شِقَاقࣲ﴿٢﴾
Ammo kufr keltirganlar kibru havo va muxoliflikdadirlar.
كَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِن قَبۡلِهِم مِّن قَرۡنࣲ فَنَادَواْ وَّ لَاتَ حِينَ مَنَاصࣲ﴿٣﴾
Biz ulardan ilgari ham qancha asrlarni halok etganmiz. Ular (yordam soʻrab) nido qildilar. Ammo qochib qutulish vaqti emas edi.
وَ عَجِبُوٓاْ أَن جَآءَهُم مُّنذِرࣱ مِّنۡهُمۡ ۖ وَ قَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا سَٰحِرࣱ كَذَّابٌ﴿٤﴾
Ular ichlariga oʻzlaridan ogohlantirguvchi kelganidan ajablandilar va kofirlar: «Bu, sehrgar va kazzobdir», dedilar.
أَجَعَلَ ٱلۡأٓلِهَةَ إِلَٰهࣰا وَٰحِدًا ۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٌ عُجَابࣱ﴿٥﴾
«U xudolarni bitta xudo qildimi?! Albatta, bu ajablanarli narsa!»
وَ ٱنطَلَقَ ٱلۡمَلَأُ مِنۡهُمۡ أَنِ ٱمۡشُواْ وَ ٱصۡبِرُواْ عَلَىٰٓ ءَالِهَتِكُمۡ ۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءࣱ يُرَادُ﴿٦﴾
Ularning aʼyonlari: «Yuringlar, xudolaringiz toʻgʻrisida sabr qilinglar. Albatta, bu qasdan qilinayotgan narsadir.
مَا سَمِعۡنَا بِهَٰذَا فِي ٱلۡمِلَّةِ ٱلۡأٓخِرَةِ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا ٱخۡتِلَٰقٌ﴿٧﴾
Biz bu haqda oxirgi millatdan eshitganimiz yoʻq. Bu, toʻqilgandan boshqa narsa emas.
أَءُنزِلَ عَلَيۡهِ ٱلذِّكۡرُ مِنۢ بَيۡنِنَا ۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكࣲّ مِّن ذِكۡرِي ۚ بَل لَّمَّا يَذُوقُواْ عَذَابِ﴿٨﴾
Bizning ichimizdan oʻshanga zikr nozil qilinibdimi?!» – deb turib ketdilar. Yoʻq! Ular Mening Zikrim haqida shak-shubhadadirlar. Yoʻq! Ular azobimni tatib koʻrmadilar.
أَمۡ عِندَهُمۡ خَزَآئِنُ رَحۡمَةِ رَبِّكَ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡوَهَّابِ﴿٩﴾
Yoki ularning huzurida Aziyzu oʻta saxovatli Robbingning rahmat xazinasi bormi?
أَمۡ لَهُم مُّلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَ ٱلۡأَرۡضِ وَ مَا بَيۡنَهُمَا ۖ فَلۡيَرۡتَقُواْ فِي ٱلۡأَسۡبَٰبِ﴿١٠﴾
Yoki osmonlaru yerning va ular orasidagi narsalarning mulki ularnikimi? Bas, unda sabablari ila (osmonga) koʻtarilsinlar!
جُندࣱ مَّا هُنَالِكَ مَهۡزُومࣱ مِّنَ ٱلۡأَحۡزَابِ﴿١١﴾
Anavi yerdagi yengilgan firqalardan boʻlgan qandaydir lashkar.
كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحࣲ وَ عَادࣱ وَ فِرۡعَوۡنُ ذُو ٱلۡأَوۡتَادِ﴿١٢﴾
Ulardan oldin ham Nuh qavmi, Od, qoziqlar egasi Firʼavn ham yolgʻonchi qilgan.
وَ ثَمُودُ وَ قَوۡمُ لُوطࣲ وَ أَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِ ۚ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلۡأَحۡزَابُ﴿١٣﴾
Va Samud, Lut qavmi va daraxtzor egalari ham. Firqalar oʻshalardir.
إِن كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ ٱلرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ﴿١٤﴾
Barchalari, albatta, Paygʻambarlarni yolgʻonchi qildilar. Bas, Mening iqobim haq boʻldi.
وَ مَا يَنظُرُ هَٰٓؤُلَآءِ إِلَّا صَيۡحَةࣰ وَٰحِدَةࣰ مَّا لَهَا مِن فَوَاقࣲ﴿١٥﴾
Ana oʻshalar lahzaga kechikmay keladigan birgina qichqiriqdan boshqa narsaga intizor boʻlayotganlari yoʻq.
وَ قَالُواْ رَبَّنَا عَجِّل لَّنَا قِطَّنَا قَبۡلَ يَوۡمِ ٱلۡحِسَابِ﴿١٦﴾
Ular: «Ey Robbimiz, bizga hisob kunidan ilgari nasibamizni tezroq ber!» – dedilar.
ٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَ ٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَا دَاوُۥدَ ذَا ٱلۡأَيۡدِ ۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ﴿١٧﴾
Ular aytayotgan narsalarga sabr qil. Quvvat sohibi boʻlgan bandamiz Dovudni esla. Albatta, u oʻta qaytguvchidir.
إِنَّا سَخَّرۡنَا ٱلۡجِبَالَ مَعَهُۥ يُسَبِّحۡنَ بِٱلۡعَشِيِّ وَ ٱلۡإِشۡرَاقِ﴿١٨﴾
Albatta, Biz unga togʻlarni boʻysundirdik. Ular u bilan kechki paytu ertalab tasbih aytardilar.
وَ ٱلطَّيۡرَ مَحۡشُورَةࣰ ۖ كُلࣱّ لَّهُۥٓ أَوَّابࣱ﴿١٩﴾
Toʻplangan holdagi qushlarni ham. Barchalari U zotga oʻta qaytguvchidir.
وَ شَدَدۡنَا مُلۡكَهُۥ وَ ءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡحِكۡمَةَ وَ فَصۡلَ ٱلۡخِطَابِ﴿٢٠﴾
Va Biz unga mulkini quvvatli qilib berdik hamda hikmatni va hal qilguvchi kitobni berdik.
وَ هَلۡ أَتَىٰكَ نَبَؤُاْ ٱلۡخَصۡمِ إِذۡ تَسَوَّرُواْ ٱلۡمِحۡرَابَ﴿٢١﴾
Senga daʼvolashganlarning xabari keldimi? Oʻshanda ular mehrobga chiqishgan edi.
إِذۡ دَخَلُواْ عَلَىٰ دَاوُۥدَ فَفَزِعَ مِنۡهُمۡ ۖ قَالُواْ لَا تَخَفۡ ۖ خَصۡمَانِ بَغَىٰ بَعۡضُنَا عَلَىٰ بَعۡضࣲ فَٱحۡكُم بَيۡنَنَا بِٱلۡحَقِّ وَ لَا تُشۡطِطۡ وَ ٱهۡدِنَآ إِلَىٰ سَوَآءِ ٱلصِّرَٰطِ﴿٢٢﴾
Oʻshanda ular Dovudning oldiga kirishgan edi. Bas, u ulardan qoʻrqib ketdi. Ular: «Qoʻrqma, bular — ikki daʼvolashguvchi tomon. Biz bir-birimizga zulm qildik. Bas, oramizda haq ila hukm chiqar. Jabr qilma. Bizlarni toʻgʻri yoʻlga hidoyat qil», dedilar.
إِنَّ هَٰذَآ أَخِي لَهُۥ تِسۡعࣱ وَ تِسۡعُونَ نَعۡجَةࣰ وَ لِيَ نَعۡجَةࣱ وَٰحِدَةࣱ فَقَالَ أَكۡفِلۡنِيهَا وَ عَزَّنِي فِي ٱلۡخِطَابِ﴿٢٣﴾
«Mana bu — mening birodarim. Uning toʻqson toʻqqizta sovligʻi bor. Mening esa, birgina sovligʻim bor. Bas, u: «Uni ham mening kafolatimga ber», dedi va soʻzlashuvda mendan ustun chiqdi».
قَالَ لَقَدۡ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعۡجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِۦ ۖ وَ إِنَّ كَثِيرࣰا مِّنَ ٱلۡخُلَطَآءِ لَيَبۡغِي بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَ قَلِيلࣱ مَّا هُمۡ ۗ وَ ظَنَّ دَاوُۥدُ أَنَّمَا فَتَنَّٰهُ فَٱسۡتَغۡفَرَ رَبَّهُۥ وَ خَرَّۤ رَاكِعࣰاۤ وَ أَنَابَ ۩﴿٢٤﴾
U: «Darhaqiqat, sening sovligʻingni soʻrab, oʻz sovliqlariga (qoʻshish) bilan senga zulm qilibdi. Albatta, koʻp sheriklar bir-birlariga zulm qilurlar. Magar iymon keltirib, solih amal qilganlargina (qilmaslar). Ular juda ham oz», dedi. Va Dovud Biz uni sinaganimizni bildi-da, tezda Robbiga istigʻfor aytib, sajdaga yiqildi va tavba qildi.
فَغَفَرۡنَا لَهُۥ ذَٰلِكَ ۖ وَ إِنَّ لَهُۥ عِندَنَا لَزُلۡفَىٰ وَ حُسۡنَ مَـَٔابࣲ﴿٢٥﴾
Bas, Biz uning oʻsha (xatosi)ni magʻfirat qildik. Albatta, uning uchun huzurimizda yaqinlik va goʻzal oqibat bordir.
يَٰدَاوُۥدُ إِنَّا جَعَلۡنَٰكَ خَلِيفَةࣰ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱحۡكُم بَيۡنَ ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَقِّ وَ لَا تَتَّبِعِ ٱلۡهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَضِلُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابࣱ شَدِيدُۢ بِمَا نَسُواْ يَوۡمَ ٱلۡحِسَابِ﴿٢٦﴾
Ey Dovud, albatta, Biz seni yer yuzida xalifa qildik. Bas, odamlar orasida haq ila hukm yurit. Havoyi nafsga ergashma! Yana, u seni Allohning yoʻlidan adashtirmasin. Albatta, Allohning yoʻlidan adashadiganlarga, unutganlari uchun, hisob kunida shiddatli azob bordir.
وَ مَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَآءَ وَ ٱلۡأَرۡضَ وَ مَا بَيۡنَهُمَا بَٰطِلࣰا ۚ ذَٰلِكَ ظَنُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ۚ فَوَيۡلࣱ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنَ ٱلنَّارِ﴿٢٧﴾
Biz osmonu yerni va ularning orasidagi narsalarni behuda yaratganimiz yoʻq. Bu, kufr keltirganlarning gumonidir. Bas, kufr keltirganlar uchun doʻzax(azobi)dan voy boʻlsin!
أَمۡ نَجۡعَلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَٱلۡمُفۡسِدِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ نَجۡعَلُ ٱلۡمُتَّقِينَ كَٱلۡفُجَّارِ﴿٢٨﴾
Yoʻq! Biz iymon keltirib, solih amallar qilganlarni yer yuzida buzgʻunchilik qiluvchilar kabi qilarmidik?! Yoʻq! Biz taqvodorlarni fojirlar kabi qilarmidik?!
كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ مُبَٰرَكࣱ لِّيَدَّبَّرُوٓاْ ءَايَٰتِهِۦ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ﴿٢٩﴾
Biz senga nozil qilgan Kitob muborakdir. Aql egalari uning oyatlarini tadabbur qilishlari va eslashlari uchundir.
وَ وَهَبۡنَا لِدَاوُۥدَ سُلَيۡمَٰنَ ۚ نِعۡمَ ٱلۡعَبۡدُ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ﴿٣٠﴾
Va Biz Dovudga Sulaymonni hadya qildik. U qanday ham yaxshi bandadir. Albatta, u oʻta qaytguvchidir.
إِذۡ عُرِضَ عَلَيۡهِ بِٱلۡعَشِيِّ ٱلصَّٰفِنَٰتُ ٱلۡجِيَادُ﴿٣١﴾
Esla, bir oqshom unga gijinglab turgan uchqur otlar koʻrsatildi.
فَقَالَ إِنِّيٓ أَحۡبَبۡتُ حُبَّ ٱلۡخَيۡرِ عَن ذِكۡرِ رَبِّي حَتَّىٰ تَوَارَتۡ بِٱلۡحِجَابِ﴿٣٢﴾
U: «Albatta, men Robbimning zikridan koʻra dunyo ishqiga berilib ketib, hatto (quyosh) parda ila berkinibdi-ku!
رُدُّوهَا عَلَيَّ ۖ فَطَفِقَ مَسۡحَۢا بِٱلسُّوقِ وَ ٱلۡأَعۡنَاقِ﴿٣٣﴾
Ularni menga qaytaring!» – dedi. Soʻngra ularning oyoq va boʻyinlarini «silay» boshladi!
وَ لَقَدۡ فَتَنَّا سُلَيۡمَٰنَ وَ أَلۡقَيۡنَا عَلَىٰ كُرۡسِيِّهِۦ جَسَدࣰا ثُمَّ أَنَابَ﴿٣٤﴾
Batahqiq, Biz Sulaymonni sinadik. Uning kursisiga jasadni tashladik. Soʻngra, u tavba qildi.
قَالَ رَبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَ هَبۡ لِي مُلۡكࣰا لَّا يَنۢبَغِي لِأَحَدࣲ مِّنۢ بَعۡدِيٓ ۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ﴿٣٥﴾
U: «Ey Robbim, meni magʻfirat qilgin va menga oʻzimdan keyin biror kishiga muyassar boʻlmaydigan mulkni hadya etgin. Albatta, sen koʻplab atolarni berguvchisan», dedi.
فَسَخَّرۡنَا لَهُ ٱلرِّيحَ تَجۡرِي بِأَمۡرِهِۦ رُخَآءً حَيۡثُ أَصَابَ﴿٣٦﴾
Bas, Biz unga shamolni boʻysundirdik, u iroda qilgan tomonga mayin esaveradi.
وَ ٱلشَّيَٰطِينَ كُلَّ بَنَّآءࣲ وَ غَوَّاصࣲ﴿٣٧﴾
Yana barcha binokor va gʻavvos shaytonlarni ham.
وَ ءَاخَرِينَ مُقَرَّنِينَ فِي ٱلۡأَصۡفَادِ﴿٣٨﴾
Va boshqalarini ham kishanlangan holda toʻplab (boʻysundirdik).
هَٰذَا عَطَآؤُنَا فَٱمۡنُنۡ أَوۡ أَمۡسِكۡ بِغَيۡرِ حِسَابࣲ﴿٣٩﴾
Bu Bizning ato etgan narsamizdir. Inʼom et yoki tutib qol, hisob yoʻq.
وَ إِنَّ لَهُۥ عِندَنَا لَزُلۡفَىٰ وَ حُسۡنَ مَـَٔابࣲ﴿٤٠﴾
Va, albatta, uning uchun huzurimizda yaqinlik va goʻzal oqibat bordir.
وَ ٱذۡكُرۡ عَبۡدَنَآ أَيُّوبَ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّي مَسَّنِيَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بِنُصۡبࣲ وَ عَذَابٍ﴿٤١﴾
Bizning bandamiz Ayyubni esla. Oʻshanda u Robbiga nido qilib: «Albatta, meni shayton mashaqqat va azob ila tutdi», dedi.
ٱرۡكُضۡ بِرِجۡلِكَ ۖ هَٰذَا مُغۡتَسَلُۢ بَارِدࣱ وَ شَرَابࣱ﴿٤٢﴾
«Oyogʻing ila tepgin! Bu choʻmiladigan va ichiladigan sovuq (suv)».
وَ وَهَبۡنَا لَهُۥٓ أَهۡلَهُۥ وَ مِثۡلَهُم مَّعَهُمۡ رَحۡمَةࣰ مِّنَّا وَ ذِكۡرَىٰ لِأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ﴿٤٣﴾
Va Biz unga ahlini va yana ular bilan birga misllarichani ham hadya etdik. Bu, Bizdan rahmat oʻlaroq va aql egalariga eslatma uchun boʻldi.
وَ خُذۡ بِيَدِكَ ضِغۡثࣰا فَٱضۡرِب بِّهِۦ وَ لَا تَحۡنَثۡ ۗ إِنَّا وَجَدۡنَٰهُ صَابِرࣰا ۚ نِّعۡمَ ٱلۡعَبۡدُ إِنَّهُۥٓ أَوَّابࣱ﴿٤٤﴾
«Qoʻlingga bir dastani ol-da, u bilan ur. Qasamingni buzma», (dedi). Biz uni sabrli topdik. U qanday ham yaxshi banda. Albatta, u oʻta qaytguvchidir.
وَ ٱذۡكُرۡ عِبَٰدَنَآ إِبۡرَٰهِيمَ وَ إِسۡحَٰقَ وَ يَعۡقُوبَ أُوْلِي ٱلۡأَيۡدِي وَ ٱلۡأَبۡصَٰرِ﴿٤٥﴾
Qoʻllar va koʻzlar sohiblari boʻlgan bandalarimiz Ibrohim, Isʼhoq va Yaʼqubni esla.
إِنَّآ أَخۡلَصۡنَٰهُم بِخَالِصَةࣲ ذِكۡرَى ٱلدَّارِ﴿٤٦﴾
Albatta, Biz ularni xolis bir xislat-la ajratdik. U (oxirat) diyorini eslash edi.
وَ إِنَّهُمۡ عِندَنَا لَمِنَ ٱلۡمُصۡطَفَيۡنَ ٱلۡأَخۡيَارِ﴿٤٧﴾
Albatta, ular Bizning huzurimizda tanlangan axyorlardandirlar.
وَ ٱذۡكُرۡ إِسۡمَٰعِيلَ وَ ٱلۡيَسَعَ وَ ذَا ٱلۡكِفۡلِ ۖ وَ كُلࣱّ مِّنَ ٱلۡأَخۡيَارِ﴿٤٨﴾
Ismoil, al-Yasaʼ va Zul-Kiflni ham esla. Barchalari axyorlardandir.
هَٰذَا ذِكۡرࣱ ۚ وَ إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ لَحُسۡنَ مَـَٔابࣲ﴿٤٩﴾
Bu eslatmadir. Albatta, taqvodorlar uchun goʻzal oqibat.
جَنَّٰتِ عَدۡنࣲ مُّفَتَّحَةࣰ لَّهُمُ ٱلۡأَبۡوَٰبُ﴿٥٠﴾
Ular uchun eshiklari ochiq adn jannatlari bordir.
مُتَّكِـِٔينَ فِيهَا يَدۡعُونَ فِيهَا بِفَٰكِهَةࣲ كَثِيرَةࣲ وَ شَرَابࣲ﴿٥١﴾
U yerda yonboshlagan hollarida undagi koʻplab mevalar va sharoblardan chaqiradilar.
وَ عِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ أَتۡرَابٌ﴿٥٢﴾
Ularning huzurida koʻzlarini (nomahramdan) tiygan tengdosh(hur)lar bordir.
هَٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِيَوۡمِ ٱلۡحِسَابِ﴿٥٣﴾
Bu sizga hisob kuni uchun vaʼda etilgan narsalardir.
إِنَّ هَٰذَا لَرِزۡقُنَا مَا لَهُۥ مِن نَّفَادٍ﴿٥٤﴾
Albatta, bu Bizning (beradigan) rizqimizdir. Uning hech tugashi yoʻqdir.
هَٰذَا ۚ وَ إِنَّ لِلطَّٰغِينَ لَشَرَّ مَـَٔابࣲ﴿٥٥﴾
Ish bundaydir. Albatta, tugʻyonga ketguvchilar uchun yomon oqibat.
جَهَنَّمَ يَصۡلَوۡنَهَا فَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ﴿٥٦﴾
Jahannam bordir. Unga kirurlar. Bas, u qanday ham yomon yotoq!
هَٰذَا فَلۡيَذُوقُوهُ حَمِيمࣱ وَ غَسَّاقࣱ﴿٥٧﴾
Mana buni tatib tursinlar: qaynoq suv va yiringni!
وَ ءَاخَرُ مِن شَكۡلِهِۦٓ أَزۡوَٰجٌ﴿٥٨﴾
Va boshqa uning shaklidagi qoʻsha-qoʻsha (azoblar) ham.
هَٰذَا فَوۡجࣱ مُّقۡتَحِمࣱ مَّعَكُمۡ لَا مَرۡحَبَۢا بِهِمۡ ۚ إِنَّهُمۡ صَالُواْ ٱلنَّارِ﴿٥٩﴾
«Mana bu guruh ham siz bilan birga bostirib kirguvchidir. Ularga marhabo yoʻq. Ular, albatta, jahannamga kirguvchilardir», derlar.
قَالُواْ بَلۡ أَنتُمۡ لَا مَرۡحَبَۢا بِكُمۡ ۖ أَنتُمۡ قَدَّمۡتُمُوهُ لَنَا ۖ فَبِئۡسَ ٱلۡقَرَارُ﴿٦٠﴾
Ular: «Yoʻq! Oʻzingizga marhabo yoʻq! Sizlar oʻsha(jahannam)ni bizga taqdim qildingiz! Bas, u naqadar yomon qarorgoh!» – derlar.
قَالُواْ رَبَّنَا مَن قَدَّمَ لَنَا هَٰذَا فَزِدۡهُ عَذَابࣰا ضِعۡفࣰا فِي ٱلنَّارِ﴿٦١﴾
Ular: «Ey Robbimiz, bizga bu(jahannam)ni kim taqdim etgan boʻlsa, unga doʻzaxda ikki barobar azobni ziyoda qil!» – derlar.
وَ قَالُواْ مَا لَنَا لَا نَرَىٰ رِجَالࣰا كُنَّا نَعُدُّهُم مِّنَ ٱلۡأَشۡرَارِ﴿٦٢﴾
Ular: «Bizga nima boʻldi? Yomonlardan hisoblab yurgan kishilarimizni koʻrmayapmiz?
أَتَّخَذۡنَٰهُمۡ سِخۡرِيًّا أَمۡ زَاغَتۡ عَنۡهُمُ ٱلۡأَبۡصَٰرُ﴿٦٣﴾
Biz ularni masxara qilib olgan edikmi yo?! Yoki koʻzlar ulardan toydimi?!» – derlar.
إِنَّ ذَٰلِكَ لَحَقࣱّ تَخَاصُمُ أَهۡلِ ٱلنَّارِ﴿٦٤﴾
Albatta, mana shu haqdir — doʻzax ahlining oʻzaro tortishuvidir.
قُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ مُنذِرࣱ ۖ وَ مَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّا ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ﴿٦٥﴾
Sen: «Men faqat ogohlantirguvchiman, xolos. Hech bir ibodatga sazovor zot yoʻqdir, magar yagona va Qahhor (barcha maxluqotlarni qabzasida tutib, ularni Oʻz hukmiga yuritib va qudrati ila boʻysundirib turuvchi) Allohgina bor.
رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَ ٱلۡأَرۡضِ وَ مَا بَيۡنَهُمَا ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡغَفَّٰرُ﴿٦٦﴾
U osmonlaru yerning va ularning orasidagi narsalarning Robbi, Aziyzu Faffordir», deb ayt.
قُلۡ هُوَ نَبَؤٌاْ عَظِيمٌ﴿٦٧﴾
Sen: «Bu ulugʻ bir xabardir.
أَنتُمۡ عَنۡهُ مُعۡرِضُونَ﴿٦٨﴾
Siz boʻlsangiz, undan yuz oʻgirmoqdasiz.
مَا كَانَ لِيَ مِنۡ عِلۡمِۭ بِٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰٓ إِذۡ يَخۡتَصِمُونَ﴿٦٩﴾
Oliy toʻplam haqida ular tortishayotganlarida mening hech bilimim boʻlmagan edi.
إِن يُوحَىٰٓ إِلَيَّ إِلَّآ أَنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرࣱ مُّبِينٌ﴿٧٠﴾
Menga faqat oʻzimning ochiq-oydin ogohlantirguvchi ekanligimgina vahiy etilur», deb ayt.
إِذۡ قَالَ رَبُّكَ لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنِّي خَٰلِقُۢ بَشَرࣰا مِّن طِينࣲ﴿٧١﴾
Esla! Oʻshanda Robbing farishtalarga: «Albatta, men loydan bashar yaratguvchidirman.
فَإِذَا سَوَّيۡتُهُۥ وَ نَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُۥ سَٰجِدِينَ﴿٧٢﴾
Bas, qachonki uni rostlab, ichiga ruhimdan puflaganimda, unga sajda qilib yiqilinglar!» – degan edi.
فَسَجَدَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ كُلُّهُمۡ أَجۡمَعُونَ﴿٧٣﴾
Bas, farishtalar barchalari jamlanib, sajda qildilar.
إِلَّآ إِبۡلِيسَ ٱسۡتَكۡبَرَ وَ كَانَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ﴿٧٤﴾
Magar iblisgina mutakabbirlik qildi va kofirlardan boʻldi.
قَالَ يَٰٓإِبۡلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسۡجُدَ لِمَا خَلَقۡتُ بِيَدَيَّ ۖ أَسۡتَكۡبَرۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡعَالِينَ﴿٧٥﴾
U zot: «Ey, iblis, Oʻz qoʻlim bilan yaratgan narsaga sajda qilishingdan seni nima man qildi?! Mutakabbirlik qildingmi?! Yoki oliy darajalilardan boʻldingmi?!» – dedi.
قَالَ أَنَا۠ خَيۡرࣱ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارࣲ وَ خَلَقۡتَهُۥ مِن طِينࣲ﴿٧٦﴾
U: «Men undan yaxshiman. Meni olovdan yaratgansan. Uni loydan yaratgansan», dedi.
قَالَ فَٱخۡرُجۡ مِنۡهَا فَإِنَّكَ رَجِيمࣱ﴿٧٧﴾
U zot: «Sen undan chiq! Bas, albatta, sen quvilgansan.
وَ إِنَّ عَلَيۡكَ لَعۡنَتِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلدِّينِ﴿٧٨﴾
Va, albatta, senga jazo kunigacha mening laʼnatim boʻlgay», dedi.
قَالَ رَبِّ فَأَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ﴿٧٩﴾
U: «Ey Robbim, menga ular qayta tiriltirilajak kungacha muhlat bergin!» – dedi.
قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ﴿٨٠﴾
U zot: «Sen muhlat berilganlardansan.
إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡوَقۡتِ ٱلۡمَعۡلُومِ﴿٨١﴾
Maʼlum vaqt kunigacha», dedi.
قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ﴿٨٢﴾
U: «Sening izzating ila qasamki, men ularning barchasini igʻvo qilaman.
إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ﴿٨٣﴾
Magar, ulardan xalos qilingan bandalaringgina (igʻvoga uchmas)», dedi.
قَالَ فَٱلۡحَقُّ وَ ٱلۡحَقَّ أَقُولُ﴿٨٤﴾
U zot: «Haq shulki, zotan, Men faqat haqni ayturman.
لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكَ وَ مِمَّن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ أَجۡمَعِينَ﴿٨٥﴾
Albatta, Men jahannamni sen va ulardan senga ergashganlar bilan jamlab toʻldirurman», dedi.
قُلۡ مَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرࣲ وَ مَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُتَكَلِّفِينَ﴿٨٦﴾
Sen: «Men uning uchun sizdan hech ajr, haq soʻramasman. Men soxtakorlardan ham emasman.
إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرࣱ لِّلۡعَٰلَمِينَ﴿٨٧﴾
U(Qurʼon) faqat olamlar uchun eslatma, xolos.
وَ لَتَعۡلَمُنَّ نَبَأَهُۥ بَعۡدَ حِينِۭ﴿٨٨﴾
Albatta, uning xabarini bir muddatdan soʻng bilursiz», deb ayt.
Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
Sura haqida
Nomi: Sod. Bu nom surada tilga olingan asosiy so‘z, voqea yoki mazmunga bog‘liq bo‘lib, suraning mavzusini eslab qolishga yordam beradi. Nomining ma’nosi — sod harfi.
Mazmuni: Sura Qurayshning e’tirozlari va avvalgi qavmlarning halokati orqali takabburlik xavfini ko‘rsatadi. Dovud va Sulaymon alayhimassalom qissalari hokimiyatni shukr bilan boshqarish, Ayyub alayhissalom esa sabr va Allohga bog‘lanish namunasidir.
Sura insonni faqat ma’lumot olishga emas, balki iymonni mustahkamlash, Alloh bilan munosabatni to‘g‘rilash va amalda hidoyatga ergashishga chorlaydi. Undagi qissalar, buyruqlar, ogohlantirishlar va oxirat tasvirlari bir-birini to‘ldirib, mo‘minning qalbi, axloqi va kundalik hayotini tarbiyalashga xizmat qiladi.