سورة الهمزة
Humaza surasi
G‘iybatchi · Ҳумаза сураси
Humaza surasi — Qurʼoni Karimning 104-surasi. U 9 oyatdan iborat, Makkada nozil boʻlgan. Nomi «G‘iybatchi» maʼnosini anglatadi. Quyida suraning toʻliq arabcha matni va oʻzbekcha tarjimasi berilgan.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَيۡلࣱ لِّكُلِّ هُمَزَةࣲ لُّمَزَةٍ﴿١﴾
Har bir obroʻ toʻkuvchi va ayblovchiga «vayl» boʻlsin.
ٱلَّذِي جَمَعَ مَالࣰا وَ عَدَّدَهُۥ﴿٢﴾
U mol jamladi va uni sanab turur.
يَحۡسَبُ أَنَّ مَالَهُۥٓ أَخۡلَدَهُۥ﴿٣﴾
U, albatta, moli uni abadiy qoldirur deb hisob qilur.
كَلَّا ۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِي ٱلۡحُطَمَةِ﴿٤﴾
Yoʻq! Albatta, u «hutoma»ga xor-zor etib tashlanur.
وَ مَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحُطَمَةُ﴿٥﴾
«Hutoma» qandoq narsa ekanini senga nima bildirur?
نَارُ ٱللَّهِ ٱلۡمُوقَدَةُ﴿٦﴾
U, Allohning shiddatli, oʻchmas olovidir.
ٱلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى ٱلۡأَفۡـِٔدَةِ﴿٧﴾
Qalblargacha yetib boradigandur.
إِنَّهَا عَلَيۡهِم مُّؤۡصَدَةࣱ﴿٨﴾
Albatta, u ularning ustidan qoplangandir.
فِي عَمَدࣲ مُّمَدَّدَةِۭ﴿٩﴾
Uzun-uzun ustunlarga bogʻlangandir.
Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
Sura haqida
Nomi: Humaza. Bu nom surada tilga olingan asosiy so‘z, voqea yoki mazmunga bog‘liq bo‘lib, suraning mavzusini eslab qolishga yordam beradi. Nomining ma’nosi — ayblovchi, masxarachi.
Mazmuni: Sura odamlarni masxara qiluvchi, ayb izlovchi va molni sanab yuruvchi kishining xulqini qoralaydi. Boylik uni abadiy qiladi degan xomxayol rad etilib, qalblarga kirib boruvchi do‘zax va insonning yashirin kibriga bog‘liq jazo tasvirlanadi.
Sura insonni faqat ma’lumot olishga emas, balki iymonni mustahkamlash, Alloh bilan munosabatni to‘g‘rilash va amalda hidoyatga ergashishga chorlaydi. Undagi qissalar, buyruqlar, ogohlantirishlar va oxirat tasvirlari bir-birini to‘ldirib, mo‘minning qalbi, axloqi va kundalik hayotini tarbiyalashga xizmat qiladi.