سورة المطففين
Mutaffifin surasi
O‘lchovdan urib qoluvchilar · Мутаффифин сураси
Mutaffifin surasi — Qurʼoni Karimning 83-surasi. U 36 oyatdan iborat, Makkada nozil boʻlgan. Nomi «O‘lchovdan urib qoluvchilar» maʼnosini anglatadi. Quyida suraning toʻliq arabcha matni va oʻzbekcha tarjimasi berilgan.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
وَيۡلࣱ لِّلۡمُطَفِّفِينَ﴿١﴾
Vayl boʻlsin oʻlchovdan urib qoluvchilarga.
ٱلَّذِينَ إِذَا ٱكۡتَالُواْ عَلَى ٱلنَّاسِ يَسۡتَوۡفُونَ﴿٢﴾
Ular odamlardan narsa oʻlchab olsalar, toʻliq olarlar.
وَ إِذَا كَالُوهُمۡ أَو وَّزَنُوهُمۡ يُخۡسِرُونَ﴿٣﴾
Va agar odamlarga oʻlchab yoki tortib bersalar, kamaytirarlar.
أَلَا يَظُنُّ أُوْلَٰٓئِكَ أَنَّهُم مَّبۡعُوثُونَ﴿٤﴾
Ana shular, albatta, qayta tiriltirilishlarini oʻylamaydilarmi?
لِيَوۡمٍ عَظِيمࣲ﴿٥﴾
Ulugʻ bir kunda.
يَوۡمَ يَقُومُ ٱلنَّاسُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿٦﴾
U kunda odamlar olamlarning Robbi huzurida tik turarlar.
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡفُجَّارِ لَفِي سِجِّينࣲ﴿٧﴾
Yoʻq! Albatta fojirlarlarning kitobi «sijjiyn»dadir.
وَ مَآ أَدۡرَىٰكَ مَا سِجِّينࣱ﴿٨﴾
«Sijjiyn» qanday narsa ekanini senga nima bildirdi?!
كِتَٰبࣱ مَّرۡقُومࣱ﴿٩﴾
U(Sijjiyn) yozilgan kitobdur.
وَيۡلࣱ يَوۡمَئِذࣲ لِّلۡمُكَذِّبِينَ﴿١٠﴾
Oʻsha kunda yolgʻonga chiqaruvchilarga vayl boʻlsin!
ٱلَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ﴿١١﴾
Ular jazo (qiyomat) kunini yolgʻonga chiqarurlar.
وَ مَا يُكَذِّبُ بِهِۦٓ إِلَّا كُلُّ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ﴿١٢﴾
Uni haddan oshuvchi va oʻta gunohkorlardan boshqalar yolgʻonga chiqarmaslar.
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ﴿١٣﴾
Qachon unga oyatlarimiz tilovat qilinsa, «avvalgilarning afsonalari», der.
كَلَّا ۖ بَلۡۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ﴿١٤﴾
Yoʻq! Ularning qilgan kasblari qalblariga mogʻor boʻlib oʻrnashib qolgandir.
كَلَّآ إِنَّهُمۡ عَن رَّبِّهِمۡ يَوۡمَئِذࣲ لَّمَحۡجُوبُونَ﴿١٥﴾
Yoʻq!!! Albatta, ular oʻsha kunda oʻz Robbilarini koʻrishdan toʻsilurlar.
ثُمَّ إِنَّهُمۡ لَصَالُواْ ٱلۡجَحِيمِ﴿١٦﴾
Soʻngra, albatta, ular jahiymga kiruvchilardir.
ثُمَّ يُقَالُ هَٰذَا ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ﴿١٧﴾
Soʻngra, mana bu, sizlar yolgʻonga chiqarib yurgan narsa, deyilur.
كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلۡأَبۡرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ﴿١٨﴾
Yoʻq!!! Albatta, abrorlarning kitobi «Illiyyiyn»dadur.
وَ مَآ أَدۡرَىٰكَ مَا عِلِّيُّونَ﴿١٩﴾
«Illiyyiyn» qandoq narsa ekanini senga nima bildirdi?!
كِتَٰبࣱ مَّرۡقُومࣱ﴿٢٠﴾
U yozilgan kitobdur.
يَشۡهَدُهُ ٱلۡمُقَرَّبُونَ﴿٢١﴾
Unga muqarrab(farishta)lar shohid boʻlurlar.
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِي نَعِيمٍ﴿٢٢﴾
Albatta, abrorlar jannati naʼiymdadurlar.
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ﴿٢٣﴾
Pardali baland soʻrilar ustida nazar solib tururlar.
تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِهِمۡ نَضۡرَةَ ٱلنَّعِيمِ﴿٢٤﴾
Ularning chehralaridan jannat ravnaqini bilib olasan.
يُسۡقَوۡنَ مِن رَّحِيقࣲ مَّخۡتُومٍ﴿٢٥﴾
Ular muhrlangan, nihoyatda pok sharobdan ichurlar.
خِتَٰمُهُۥ مِسۡكࣱ ۚ وَ فِي ذَٰلِكَ فَلۡيَتَنَافَسِ ٱلۡمُتَنَٰفِسُونَ﴿٢٦﴾
U(sharob)ning xotimasi miskdandir. Va shu narsa uchun musobaqa qiluvchilar musobaqa qilsinlar.
وَ مِزَاجُهُۥ مِن تَسۡنِيمٍ﴿٢٧﴾
U sharobning aralashmasi «Tasniym»dandir.
عَيۡنࣰا يَشۡرَبُ بِهَا ٱلۡمُقَرَّبُونَ﴿٢٨﴾
U(Tasniym) bir buloqdirki, undan muqarrablar icharlar.
إِنَّ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْ كَانُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يَضۡحَكُونَ﴿٢٩﴾
Albatta, jinoyat qilganlar iymon keltirganlar ustidan kular edilar.
وَ إِذَا مَرُّواْ بِهِمۡ يَتَغَامَزُونَ﴿٣٠﴾
Agar moʻminlar ularning yonidan oʻtsalar, masxaralab ishora qilar edilar.
وَ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمُ ٱنقَلَبُواْ فَكِهِينَ﴿٣١﴾
Agar (kofirlar) oʻz ahllari huzuriga qaytib borsalar, huzurlanib qaytib borar edilar.
وَ إِذَا رَأَوۡهُمۡ قَالُوٓاْ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ﴿٣٢﴾
Va agar u(moʻmin)larni koʻrsalar, «Albatta, anavilar adashganlar», der edilar.
وَ مَآ أُرۡسِلُواْ عَلَيۡهِمۡ حَٰفِظِينَ﴿٣٣﴾
Holbuki, ular moʻminlar ustidan kuzatuvchi qilib yuborilganlari yoʻq-ku!
فَٱلۡيَوۡمَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنَ ٱلۡكُفَّارِ يَضۡحَكُونَ﴿٣٤﴾
Endi, bu Kunda iymon keltirganlar kofirlar ustidan kularlar.
عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ﴿٣٥﴾
Pardali, baland soʻrilar ustida nazar solib turarlar.
هَلۡ ثُوِّبَ ٱلۡكُفَّارُ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ﴿٣٦﴾
Kofirlar bu dunyoda qilgan ishlarining «savobini» olarmikanlar?!
Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
Sura haqida
Nomi: Mutaffifin. Bu nom surada tilga olingan asosiy so‘z, voqea yoki mazmunga bog‘liq bo‘lib, suraning mavzusini eslab qolishga yordam beradi. Nomining ma’nosi — o‘lchovda aldovchilar.
Mazmuni: Sura o‘lchov va tarozida aldash kabi iqtisodiy insofsizlikni keskin qoralaydi. Fujjorlar va Abrorlar uchun alohida kitoblar, qalblarning zanglashi, jannat va do‘zax manzaralari hamda mo‘minlarni masxara qilganlarning oqibati bayon qilinadi.
Sura insonni faqat ma’lumot olishga emas, balki iymonni mustahkamlash, Alloh bilan munosabatni to‘g‘rilash va amalda hidoyatga ergashishga chorlaydi. Undagi qissalar, buyruqlar, ogohlantirishlar va oxirat tasvirlari bir-birini to‘ldirib, mo‘minning qalbi, axloqi va kundalik hayotini tarbiyalashga xizmat qiladi.