سورة الحاقة
Hoqqa surasi
Haqiqat · Ҳоққа сураси
Hoqqa surasi — Qurʼoni Karimning 69-surasi. U 52 oyatdan iborat, Makkada nozil boʻlgan. Nomi «Haqiqat» maʼnosini anglatadi. Quyida suraning toʻliq arabcha matni va oʻzbekcha tarjimasi berilgan.
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
ٱلۡحَآقَّةُ﴿١﴾
Al-Haaqqoh.
مَا ٱلۡحَآقَّةُ﴿٢﴾
Al-Haaqqoh nima oʻzi?!
وَ مَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ﴿٣﴾
Al-Haaqqoh nimaligini senga nima bildirdi?!
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَ عَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ﴿٤﴾
Samud va Od qoriʼani yolgʻonga chiqarishdi.
فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ﴿٥﴾
Bas, ammo Samud haddan oshuvchi bilan halok qilindi.
وَ أَمَّا عَادࣱ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحࣲ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةࣲ﴿٦﴾
Va ammo Od qattiq (sovuq) shamol bilan halok qilindilar.
سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالࣲ وَ ثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومࣰا ۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةࣲ﴿٧﴾
U zot ularning ustidan bu shamolni yetti kechayu sakkiz kunduz «beminnat xizmat» qildirib qoʻydi. Bas, qavmning u yerda halok boʻlib, agʻdarilib yotganini koʻrasan. Ular xuddi xurmoning chirigan tomirlariga oʻxsharlar.
فَهَلۡ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةࣲ﴿٨﴾
Bas, sen ulardan birortasining boqiy qolganini koʻrasanmi?
وَ جَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَ مَن قَبۡلَهُۥ وَ ٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ﴿٩﴾
Firʼavn, undan avvalgilar va toʻntarilganliklar xato qildilar.
فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةࣰ رَّابِيَةً﴿١٠﴾
Bas, ular Robbilarining Rasuliga osiy boʻldilar. Darhaqiqat, U zot ularni qattiq tutishlik bilan tutdi.
إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ﴿١١﴾
Albatta, Biz suv tugʻyonga kelgan paytda sizlarni kemada koʻtarganmiz.
لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةࣰ وَ تَعِيَهَآ أُذُنࣱ وَٰعِيَةࣱ﴿١٢﴾
Uni sizlarga eslatma qilish uchun va anglovchi quloqlar anglab olishi uchun.
فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةࣱ وَٰحِدَةࣱ﴿١٣﴾
Agar dudga birgina puflash-la puflansa...
وَ حُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَ ٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةࣰ وَٰحِدَةࣰ﴿١٤﴾
Va yeru togʻlar koʻtarilib, bir martagina silkitilsa...
فَيَوۡمَئِذࣲ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ﴿١٥﴾
Bas, oʻsha kunda, Voqiʼa voqeʼ boʻlibdir.
وَ ٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذࣲ وَاهِيَةࣱ﴿١٦﴾
Va osmon parchalansa, bas, oʻsha kunda, u (osmon) beholdir.
وَ ٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَا ۚ وَ يَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ ثَمَٰنِيَةࣱ﴿١٧﴾
Va farishtalar uning atrofida va oʻsha kunda Robbingning arshini sakkiztasi koʻtarib turadir.
يَوۡمَئِذࣲ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةࣱ﴿١٨﴾
Bas, oʻsha kunda koʻrikdan oʻtasizlar, birorta narsangiz maxfiy qolmaydir.
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ﴿١٩﴾
Bas, kimning kitobi oʻng tarafdan berilsa, u: «Mana, mening kitobimni oʻqib koʻringlar!
إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ﴿٢٠﴾
Albatta, men hisob-kitobimga yoʻliqishimga ishonardim», deydir.
فَهُوَ فِي عِيشَةࣲ رَّاضِيَةࣲ﴿٢١﴾
Bas, u rozilik hayotidadir.
فِي جَنَّةٍ عَالِيَةࣲ﴿٢٢﴾
Oliy jannatdadir.
قُطُوفُهَا دَانِيَةࣱ﴿٢٣﴾
Uning mevalari yaqindir.
كُلُواْ وَ ٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ﴿٢٤﴾
Oʻtgan kunlarda qilgan narsalaringiz tufayli yenglar va ichinglar, osh boʻlsin.
وَ أَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ﴿٢٥﴾
Va ammo kimning kitobi chap tarafdan berilsa, u: «Voy shoʻrim, koshki menga kitobim berilmasa edi.
وَ لَمۡ أَدۡرِ مَا حِسَابِيَهۡ﴿٢٦﴾
Va hisob-kitob qandoqligini bilmasam edim.
يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ﴿٢٧﴾
Qani endi, (bu dunyodagi oʻlim) oxirgisi boʻlsa edi.
مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ﴿٢٨﴾
Molu mulkim meni saqlab qola olmadi.
هَلَكَ عَنِّي سُلۡطَٰنِيَهۡ﴿٢٩﴾
Mening sultonim ham halok boʻldi», deydir.
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ﴿٣٠﴾
Tutinglar uni va kishanlanglar uni!!!
ثُمَّ ٱلۡجَحِيمَ صَلُّوهُ﴿٣١﴾
Soʻngra jahannamga solinglar uni!!!
ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةࣲ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعࣰا فَٱسۡلُكُوهُ﴿٣٢﴾
Soʻngra yetmish qulochli zanjirga kiriting uni!!!
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ﴿٣٣﴾
Chunki, u ulugʻ Allohga iymon keltirmagan edi.
وَ لَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ﴿٣٤﴾
Va miskinlarga taom berishga qiziqtirmagan edi.
فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمࣱ﴿٣٥﴾
Bas, bugungi kunda unga bu yerda biron chin doʻst yoʻq.
وَ لَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينࣲ﴿٣٦﴾
Va gʻisliyndan oʻzga taom ham yoʻq.
لَّا يَأۡكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡخَٰطِـُٔونَ﴿٣٧﴾
Uni xatokorlardan boshqa hech kim yemas.
فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَا تُبۡصِرُونَ﴿٣٨﴾
Sizlar koʻrib turgan narsalar bilan qasam ichurman.
وَ مَا لَا تُبۡصِرُونَ﴿٣٩﴾
Va sizlar koʻrmaydigan narsalar bilan ham.
إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولࣲ كَرِيمࣲ﴿٤٠﴾
Albatta u (Qurʼon) karamli Rasulning soʻzidir.
وَ مَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرࣲ ۚ قَلِيلࣰا مَّا تُؤۡمِنُونَ﴿٤١﴾
Va u shoirning soʻzi emas. Sizlar juda oz ishonasizlar.
وَ لَا بِقَوۡلِ كَاهِنࣲ ۚ قَلِيلࣰا مَّا تَذَكَّرُونَ﴿٤٢﴾
Va u folbinning soʻzi ham emas. Sizlar juda oz eslaysizlar.
تَنزِيلࣱ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿٤٣﴾
U olamlar Robbisidan tushirilgandir.
وَ لَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ﴿٤٤﴾
Va agar u Bizning (nomimizdan) baʼzan yolgʻon soʻzlarni toʻqisa.
لَأَخَذۡنَا مِنۡهُ بِٱلۡيَمِينِ﴿٤٥﴾
Albatta, Biz uni qudrat bilan tutamiz.
ثُمَّ لَقَطَعۡنَا مِنۡهُ ٱلۡوَتِينَ﴿٤٦﴾
Soʻngra, albatta, uning shoh tomirini kesamiz.
فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ﴿٤٧﴾
Bas, sizlardan hech kim uni toʻsib qola olmas.
وَ إِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةࣱ لِّلۡمُتَّقِينَ﴿٤٨﴾
Va albatta, u (Qurʼon) taqvodorlar uchun eslatmadir.
وَ إِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ﴿٤٩﴾
Va albatta, Biz sizlarning ichingizda yolgʻonga chiqaruvchilar borligini bilib turamiz.
وَ إِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ﴿٥٠﴾
Va albatta, u (Qurʼon) kofirlar uchun hasratdir.
وَ إِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ﴿٥١﴾
Va albatta, u (Qurʼon) shubhasiz haqiqatdir.
فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ﴿٥٢﴾
Bas, ulugʻ Robbingning ismini poklab yod et.
Tarjima: Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf
Sura haqida
Nomi: Haqqah. Bu nom surada tilga olingan asosiy so‘z, voqea yoki mazmunga bog‘liq bo‘lib, suraning mavzusini eslab qolishga yordam beradi. Nomining ma’nosi — muqarrar haqiqat.
Mazmuni: Sura Haqqah — muqarrar bo‘lgan qiyomat —ni markazga qo‘yadi. Od, Samud va Fir’avn qavmlarining jazosi, amallar kitobining o‘ng yoki chap qo‘lga berilishi va Qur’onning haqiqiy vahiy ekani kuchli tasvirlar bilan bayon qilinadi.
Sura insonni faqat ma’lumot olishga emas, balki iymonni mustahkamlash, Alloh bilan munosabatni to‘g‘rilash va amalda hidoyatga ergashishga chorlaydi. Undagi qissalar, buyruqlar, ogohlantirishlar va oxirat tasvirlari bir-birini to‘ldirib, mo‘minning qalbi, axloqi va kundalik hayotini tarbiyalashga xizmat qiladi.