Hadis · · 6 minit
Sahih al-Bukhari: Kitab, Penyusun dan Cara Membacanya Dalam Talian
Sahih al-Bukhari ialah koleksi sabda dan perbuatan Nabi Muhammad ﷺ yang paling terkenal. Ulama Ahli Sunnah menganggapnya sebagai kitab paling sahih selepas Al-Quran.
Jawapan ringkas: Sahih al-Bukhari ialah koleksi kira-kira 7,500 hadis (sekitar 2,600 tanpa ulangan) dalam 97 kitab, yang disusun oleh Imam Muhammad al-Bukhari dari Bukhara (194–256 H). Ulama Ahli Sunnah menganggapnya sebagai kitab paling sahih selepas Al-Quran.
Siapakah Imam al-Bukhari?
Muhammad bin Isma‘il al-Bukhari dilahirkan di Bukhara — di Uzbekistan hari ini — pada tahun 194 H (810 M). Beliau mula menghafal hadis sejak kecil dan mengembara bertahun-tahun ke Khurasan, Iraq, Hijaz, Syam dan Mesir untuk mendengar riwayat secara langsung daripada para perawinya.
Beliau wafat pada tahun 256 H (870 M) di Khartank, berhampiran Samarkand, tempat kompleks peringatan beliau berdiri hari ini.
Apakah kandungan koleksi ini?
Judul penuhnya ialah al-Jami‘ al-Musnad al-Sahih al-Mukhtasar min Umur Rasul Allah ﷺ wa Sunanihi wa Ayyamihi. Imam al-Bukhari dilaporkan menghabiskan kira-kira enam belas tahun untuk memilih kandungannya.
- 97 kitab (bab) yang merangkumi iman, solat, puasa, zakat, haji, perniagaan, perkahwinan, adab, sirah Nabi ﷺ, kelebihan Al-Quran dan banyak lagi.
- Kira-kira 7,500 hadis termasuk ulangan — beliau sering mengulang satu riwayat dalam beberapa bab untuk mengeluarkan pengajaran yang berbeza. Tanpa ulangan, jumlahnya sekitar 2,600.
- Ia dibuka dengan kitab Wahyu dan hadis niat yang terkenal: “Ganjaran amalan bergantung kepada niat” (diriwayatkan oleh ‘Umar bin al-Khattab).
Nombor hadis sedikit berbeza antara edisi. Edisi Noor mengandungi 7,589 riwayat bernombor.
Mengapa ia dinamakan “Sahih”
Sahih bermaksud autentik. Imam al-Bukhari hanya menerima sesuatu riwayat apabila setiap perawi dalam sanadnya amanah dan teliti, dan apabila terdapat bukti bahawa setiap perawi benar-benar pernah bertemu dengan orang yang diriwayatkan daripadanya. Ketegasan inilah yang menyebabkan ulama sepanjang zaman menganggap kitab ini sebagai koleksi hadis yang paling dipercayai.
Syarah yang paling terkenal terhadapnya ialah Fath al-Bari karya Ibn Hajar al-‘Asqalani.
Cara membaca Sahih al-Bukhari di Noor
- Buka Sahih al-Bukhari dan pilih salah satu daripada 97 kitab — contohnya Kitab 1: Wahyu.
- Setiap hadis dipaparkan dalam bahasa Arab beserta terjemahan dan nombornya.
- Buka mana-mana hadis dalam pembaca hadis untuk melihat para perawinya dan minta Noor AI menerangkan maksud serta pengajarannya.
Soalan lazim
Berapakah jumlah hadis dalam Sahih al-Bukhari?
Kira-kira 7,500 termasuk ulangan (7,589 dalam edisi Noor) dan sekitar 2,600 tanpa ulangan, disusun dalam 97 kitab.
Dari manakah asal Imam al-Bukhari?
Beliau dilahirkan di Bukhara, Uzbekistan hari ini, pada tahun 194 H dan wafat berhampiran Samarkand pada tahun 256 H.
Apakah hadis pertama dalam Sahih al-Bukhari?
Hadis niat — “Ganjaran amalan bergantung kepada niat” — yang diriwayatkan oleh ‘Umar bin al-Khattab, dalam kitab Wahyu.
