Namaz Vakitleri Nasıl Hesaplanır: Sabah, İkindi ve Yatsı

Kısa cevap: Namaz vakitleri, güneşin şehrinizin üzerindeki konumuna göre hesaplanır: sabah ve yatsı, güneşin ufkun altındaki açısına göre (yönteme bağlı olarak 15°–19,5°), öğle güneşin tepe noktasına göre, ikindi gölge uzunluğuna göre (Şafii veya Hanefi), akşam ise güneşin batışıyla.

Beş vakit namaz ve güneş

• Sabah namazının vakti, ilk aydınlığın ufka yayıldığı gerçek tan vaktinde (fecr-i sâdık) başlar ve güneşin doğuşuyla sona erer.
• Öğle vakti, güneş en yüksek noktasını (zevâl) geçtikten hemen sonra başlar.
• İkindi vakti, bir cismin gölgesi belirli bir uzunluğa ulaştığında başlar (aşağıya bakın).
• Akşam vakti güneşin batışıyla başlar.
• Yatsı vakti, gökyüzündeki kızıllık kaybolduğunda başlar.

Güneşin doğuşu bir namaz vakti değildir, ancak sabah vaktinin sonunu belirtir; bu yüzden takvimlerde yer alır.

Sabah ve yatsı: tan açısı

Tan ağarması ve akşam alacası tek bir anda gerçekleşmez: ışık yavaş yavaş artar ve söner. Bunu bir saate dönüştürmek için astronomlar güneşin ufkun altındaki açısını kullanır. Farklı kurumlar birbirinden biraz farklı açılar benimsemiştir:

• Müslüman Dünya Birliği (Rabıta): sabah 18°, yatsı 17°.
• ISNA (Kuzey Amerika): sabah 15°, yatsı 15°.
• Mısır Genel Ölçme Kurumu: sabah 19,5°, yatsı 17,5°.
• Ümmü'l-Kurâ (Mekke): sabah 18,5°, yatsı akşamdan 90 dakika sonra (Ramazan'da 120).
• Karaçi İslami İlimler Üniversitesi: sabah 18°, yatsı 18°.
• Özbekistan: Noor sabah için 15,5°, yatsı için 15° kullanır; bu, Taşkent'in resmî takvimiyle yaklaşık bir dakika içinde örtüşür.

Açı büyüdükçe sabah vakti daha erken, yatsı vakti daha geç olur. Yöntemler arasındaki fark 10–20 dakikayı bulabilir; bu yüzden Noor varsayılan olarak her ülkenin resmî yöntemini kullanır.

İkindi: Şafii ve Hanefi

İkindi, bir cismin gölgesi kendi boyu kadar olduğunda (öğle vaktindeki gölge uzunluğu da eklenerek) başlar. Bu, Şafii, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinin görüşüdür ve çoğu zaman standart ikindi (asr-ı evvel) olarak adlandırılır.

Hanefi mezhebinde ise ikindi, gölge cismin boyunun iki katına ulaştığında başlar; bu nedenle Hanefi ikindisi daha geçtir — çoğu zaman 40 dakika ile bir saat arası. Noor; Orta Asya, Türkiye, Kafkasya, Rusya, Pakistan, Hindistan ve bu görüşün yaygın olarak uygulandığı diğer yerlerde Hanefi vaktini kullanır.

Kuzeyde yaz geceleri

Londra, Moskova veya Stockholm gibi şehirlerde yazın güneş, alacanın tamamen sona ermesi için ufkun yeterince altına inmeyebilir. Bu durumda yatsı ve sabah vakitleri yalnızca açıyla hesaplanamaz ve bir “yüksek enlem kuralı” uygulanır — örneğin geceyi yedi parçaya bölmek gibi. Noor önerilen kuralı otomatik olarak uygular.

Caminizin takvimi neden bir iki dakika farklı olabilir

• Pek çok takvim akşam, yatsı veya sabah vaktine birkaç dakikalık ihtiyat payı (temkin) ekler.
• Vakitler şehir merkezi için hesaplanır; büyük bir şehrin kenar bölgelerinde bir dakikalık fark olabilir.
• Bazı camiler vakitleri yuvarlar veya yatsıyı sabit bir saatte kılar.

Emin olamadığınızda yerel caminizin veya ülkenizin din işleri kurumunun takvimine uyun.